Kilise - ana ve eğitimci



3. KONU

Kilise - ana ve eğitimci

2030 Hıristiyan görevini Kilise içinde bütün vaftiz olanlarla birlikte gerçekleştirir. Hıristiyan Kilise’den "Mesih İsa’nın Yasasının" (Gal 6, 2) öğretilerini içeren Tanrı Sözü’nü alır. Hıristiyan Kilise’den "yolunda" kendisini destekleyen Kilise sırlarını alır. Hıristiyan Kilise’den kutsallığın ne olduğunu öğrenir; bu kutsallığın kaynağı ve sureti olarak Çok Kutsal Bakire Meryem’i görür; bunu yaşayanların çağdaş tanıklığında bunu ayırt eder; bunu tinsel gelenek içinde ve ondan önce gelen ve onların günlerinde litürjide kutlanan azizlerin uzun tarihinde keşfeder.

2031 Ahlâki yaşam tinsel bir külttür. Bizler "Tanrı’ya vücutlarımızı diri, kutsal, Onu hoşnut eden kurbanlar olarak"(Bkz. Rom 12, 1) oluşturduğumuz Mesih’in Bedeninin bağrında ve Efkaristiyasının sungusuyla birlikte sunuyoruz. Litürjide ve Kutsal sırların kutlanmasında, dua ve öğreti Hıristiyan davranışını aydınlatmak ve beslemek amacıyla Mesih’in lütfuyla birleşir. Hıristiyan yaşamının bütününde olduğu gibi ahlâki yaşam, kaynağını ve doruk noktasını efkaristiya kurbanında bulur.

 

I. Ahlâki yaşam ve Kilise’nin Öğretme Yetkisi

2032 Kilise "gerçeğin direği ve desteği"dir (1 Tim 3, 15). "Kilise Mesih’in esenlik gerçeğini vazetme yetkisini havarilerden aldı."(LG 17) "Ahlâk ilkelerini, hatta toplumsal düzenle ilgili olanlarını her zaman ve her yerde bildirme görevi, aynı zamanda temel insan haklarının ve ruhların esenliğinin gerektirdiği ölçüde insan gerçeği ile ilgili yargılamada bulunma görevi Kilise’ye aittir."(CIC, can. 747)

2033 Ahlâk konusunda Kilise çobanlarının Öğretme Yetkisi tanrıbilimcilerin ve tinsel yazarların eserleri yardımıyla din eğitiminde ve vaazda kendini gösterir. Böylece Mesih İsa’ya olan inançtan doğan ve sevgi sayesinde yaşayan belirtici nitelikli erdemler, buyruklar ve kurallardan oluşan Hıristiyan ahlâkı "mirası" çobanların himayesinde ve özeni sayesinde kuşaktan kuşağa aktarılmış oldu. Bu din ve ahlâk ilkelerinin temeli her insan için geçerli olan ahlâki yaşam ilkelerini ifade eden "Göklerdeki Babamız", "İnanç İlkeleri" ve "On emir"e dayanır.

2034 Romalı Papa ve "çağdaş doktorlar olarak Mesih’in otoritesine sahip episkoposlar kendilerine emanet edilen halka, iman edilecek ve tatbik edilecek inancı vazederler"(LG 25). Papa ve kendisiyle birlik içindeki episkoposların olağan ve evrensel Öğretme Yetkisi inanlılara inanmaları gereken gerçeği, uygulamaları gereken sevgiyi ve umut edecekleri mutluluğu öğretir.

2035 Mesih’in otoritesinin en yüksek derecede benimsenmesi yanılmazlık karizması tarafından güvenceye alınmıştır. Bu, Tanrısal Vahiy mirasına kadar uzanır;(Bkz.  LG 25) ahlâk dahil doktrinin bütün öğelerine kadar uzanır, onlarsız imanın esenlikli gerçekleri korunamaz, sergilenemez ya da onlara uyulamaz.(CDF, decl. "Mysterium Ecclesize" 3)

2036 Öğretme Yetkisinin otoritesi doğa yasalarının kendine özgü ilkelerine kadar iner, çünkü Yaradan tarafından uyulması istenilen bu ilkeler esenlik için gereklidir. Kilise’nin kesin yetkililiği doğa yasasının kurallarını anımsatarak bir yandan insanlara aslında ne olduklarını öte yandan da Tanrı’nın önünde ne olmaları gerektiğini anımsatarak asıl peygamberlik görevini yerine getirir.(Bkz. DH 14)

2037 Kilise’ye emanet edilen Tanrı Yasası inanlılara yaşam ve gerçek yolu olarak öğretilir. Şu halde inanlıların, düşünme yetisini arındıran ve nurun yardımıyla yaralanmış insan aklını iyileştiren esenlikli Tanrısal buyrukları öğrenme hakkı (Bkz. CIC, can. 213) vardır. İnanlıların Kilise’nin meşru otoritesi vasıtasıyla kural ve kurumlara uyma görevi vardır. Disipline olsalar da, bu kararlar sevgi içinde itaati gerektirmektedir.

2038 Hıristiyan ahlâkını öğretme ve uygulama işinde Kilise’ nin çobanların özverisine, tanrıbilimcilerin bilgisine, iyi niyetli bütün insanların ve bütün Hıristiyanların işbirliğine ihtiyacı vardır. İman ve İncil’in uygulamaya konulması herkese, insanı aydınlatan ve Tanrısal ve insani gerçekleri Tanrı’ nın Ruhuna(Bkz. 1 Kor 2, 10-15) göre değerlendirmesini sağlayan "Mesih’te" bir yaşam tecrübesi kazandırır. Kutsal Ruh bu şekilde en alçakgönüllü insanlardan yararlanarak bilginleri ve en yüksek onurlu kişileri aydınlatır.

2039 Kilise görevlileri Rab’bin adına Kilise’ye bağlılıkla ve kardeşlik ruhuyla görevlerini yapmalıdır.(Bkz. Rom 12, 8-11) Kilise’nin hizmetinde bulunan kişiler aynı zamanda kendi davranışlarını ahlâki açıdan yargılarken kişisel görüşte ısrar etmemelidir. Ahlâki sorunlar üzerinde doğal ve açınlanmış ahlâki yasanın ifade ettiği gibi elinden geldiğince Kilise yasasının belirttiği ve Kilise Yetkili Kurulu’nun öngördüğü öğretiye, herkesin iyiliğine olan görüşe katılmalıdır. Ahlâki yasayla ya da Kilise’nin Öğretme Yetkisiyle aklı ve kişisel vicdanı karşı karşıya getirmek uygun düşmez.

2040 Hıristiyanlar arasında Kilise’ye karşı evlatlık ruhu ancak böyle davranılırsa gelişebilir. Evlatlık ruhu bizleri Kilise’ nin bağrına alan ve bizleri Mesih’in Bedeninin üyeleri yapan Vaftiz nurunun doğal bir gelişimidir. Analık kaygısıyla Kilise bize bütün günahlarımızın üstesinden gelen özellikle de Tövbe sırrı ile etkin olan Tanrı’nın merhametini verir. Önceden uyaran bir anne gibi, Kilise bize litürjisinde, hergün Rab’bin Sözünü ve Efkaristiyasını yiyecek olarak verir.

II. Kilise’nin buyrukları

2041 Kilise’nin buyrukları litürjik yaşama bağlı ve onunla beslenen bir ahlâki yaşam çizgisidir. Kilise otoriteleri tarafından buyurulan bu pozitif yasaların zorunlu özelliği inanlılara ahlâki çabalarında, dua ruhunda, Tanrı ve insan sevgisinin gelişmesinde gerekenin asgarisini garanti etmektir:

2042 Birinci buyruk ("Pazar günleri ve öteki dini bayramlarda Ayine katıl ve iş yapma") inanlılardan Rab’bin Dirilişinin anıldığı günü, aynı zamanda Rab’bin, Meryem Ana’nın ve azizlerin gizlerine saygı gösterildiği başlıca dini bayramları kutlamalarını, her şeyden önce Hıristiyan Cemaatini bir araya getiren efkaristiya kurbanına katılarak ve bu günleri kutlamaya engel olacak bütün iş ve çalışmaları bırakmalarını ister.(Bkz. CIC, can. 1246-1248, CCEO, can. 880, 3, can. 881, 1. 2. 4)

İkinci buyruk ("Yılda en az bir kez günah çıkartacaksın") inanlıyı Vaftizin tövbe ve bağış işini devam ettiren Tövbe sırrını alarak Efkaristiya sırrına hazırlar.(Bkz. CIC, can. 989, CCEO, can. 719)

Üçüncü buyruk ("Bütün inanlılar Kutsal Komünyon’u en azından her yıl Paskalya’da almak zorundadırlar") Rab’bin kanını ve Etini yılda en az bir kez almayı öngörür. Bu, Hıristiyan ayininin merkezini ve kaynağını oluşturan Paskalya bayramlarıyla ilişkilidir.(Bkz. CIC, can. 920, CCEO, can. 708, 881, 3)

2043 Dördüncü buyruk ("Kilise tarafından belirtilen günlerde inanlılar et yememek ve oruç tutmak zorundadırlar") bizleri litürjik bayramlara hazırlayan, içgüdülerimize hakim olmayı öğreten ve yüreğimizi özgür kılan tövbe ve çileyi öngörmektedir.(Bkz. CIC, can. 1249-1251, CCEO, can. 882)

Beşinci buyruk ("İnanlılar Kilise’nin ihtiyaçlarını gidermek amacıyla yardımda bulunmak zorundadırlar") inanlılardan Kilise’nin maddi ihtiyaçlarını gidermek konusunda herkesin imkânı ölçüsünde katkıda bulunmasını öngörür.(Bkz. CIC, can 222, CCEO, can. 25, episkoposlar konferansları kendi bölgeleri için başka Kilise kuralları koyabilirler, bkz. CIC, can. 455)

III. Ahlâki yaşam ve misyoner tanıklığı

2044 Vaftiz olanların sadakati İncil’i bildirmek ve Kilise’nin dünyadaki misyonu için en başta gelen koşuldur. Esenlik mesajının parıltısının ve gerçeğinin gücünün insanlar önünde ortaya çıkarılması için Hıristiyanların yaşamının tanıklığıyla belgelenmesi gerekir. "Hıristiyan yaşamının tanıklığı ve doğaüstü bir ruhla gerçekleştirilmiş işler insanları imana ve Tanrı’ya çekecek güçtedir."(AA 6)

2045 Madem ki onlar Mesih’in Baş olduğu Bedenin üyeleridirler,(Bkz. Ef 1, 22) Hıristiyanlar değişmez ahlâki davranışlarıyla ve inançlarıyla Kilise’nin kurulmasına katkıda bulunurlar. Kilise inanlılarının kutsallığı sayesinde inanlılar "imanda ve Tanrı’nın Oğlunu tanımada birliğe, yetkinliğe ve Mesih’in doluluğundaki olgunluk düzeyine erişene dek"(Bkz. LG 39) (Ef 4, 13) büyür, yükselir ve gelişirler.

2046 Mesih’e uygun yaşamlarıyla Hıristiyanlar Tanrı’nın Egemenliğinin, "adalet, gerçek ve huzur Egemenliğinin"(MR, Mesih-Kral’a önsöz) gelişini hızlandırırlar. Bu nedenle dünyadaki görevlerini bırakmazlar; Efendilerine sadık kalarak bu görevlerini dürüstçe, sevgi ve sabırla yerine getirirler.

 

ÖZET

2047 Ahlâki yaşam tinsel bir külttür. Hıristiyan davranışı gıdasını litürjiden ve Kutsal sırların kutlanmasından alır.

2048 Kilise buyrukları litürjiye bağlı ve onunla beslenen ahlâki ve Hıristiyan yaşamıyla ilgilidir.

2049 Kilise çobanlarının ahlâki konulardaki Öğretme Yetkisi her insan için geçerli olan ahlâki yaşam ilkelerini bildiren On emir’i temel alan özellikle din eğitiminde ve vaazda kendini gösterir.

2050 Romalı Papa ve episkoposlar çağdaş doktorlar olarak kendilerine emanet edilen halka iman edilecek ve tatbik edilecek inancı vazederler. Doğa yasaları ve akıldan çıkan ahlâki konularda da söz sahibidirler.

2051 Çobanların Öğretme Yetkisinin yanılmaz olması ahlâk dahil doktrinin bütün öğelerine kadar uzanır, onlarsız imanın esenlikli gerçekleri korunamaz, sergilenemez ya da onlara uyulamaz.